Neka futurološka pitanja suvremenog čovječanstva

Abstract

Današnje čovječanstvo predstavlja samo aktuelno stanje u praktično beskonačnom, kontinuiranom nizu prošlih, savremenih i budućih generacija ljudske vrste, u kontinuitetu njene evolucije. Moguće je da je čovjek, već s pojavom prvih oblika potpune svijesti o sebi i svom okruženju, odnosno o svom bitku i bitisanju, počeo nastojati da pronikne u svoju prošlost; međutim, u budućnost se, čini se, zagledao tek onda kada je bio egzistencijalno ugrožen vlastitim aktivnostima, ponašanjem i društvenim odnosima.

Definitivnim odbacivanjem finalističkih i antropocentričnih ideja o čovjeku kao osnovnom i krajnjem cilju sveukupne organske evolucije, otvorila su se mnoga značajna i provokativno inspirativna pitanja iz oblasti biološke budućnosti vrste Homo sapiens. Pokušaji da se pronađu odgovori na najatraktivnija futurološka pitanja postepeno su uklonili ranije (vještačke) dileme o odnosima faktora biološke i kulturološke evolucije, tj. o mogućoj predominaciji jednih ili drugih u mikroevolucijskim tokovima savremenog i budućeg čovječanstva; danas se biološki i kulturni uspon ljudske vrste shvataju kao nedjeljive komponente njenog jedinstvenog evolucijskog sistema u općoj ekonomiji prirode. U mnoštvu futuroloških pitanja biologije čovjeka, posebnu pažnju privlače projekcije mogućeg fizičkog izgleda i konstitucije, kao i same “gole” egzistencije. U ovoj sferi posebno su aktuelizirana pitanja demografske eksplozije, ekološke krize i potencijala globalnog ili ograničenog nuklearnog rata.