Nasilje u porodici u krivičnom pravu Bosne i Hercegovine sa osvrtom na međunarodne standarde i savremena shvatanja
DOI:
https://doi.org/10.5644/DIJALOG.2024.1-2.06Keywords:
porodica, nasilje, krivično djelo, međunarodni standardiAbstract
U ovom radu aktualizirana su određena pitanja krivičnopravne, krivičnoprocesne i viktimološke prirode koja se neposredno odnose na krivično djelo nasilje u porodici. Ovo krivično djelo je propisano kao samostalno i autonomno krivično djelo u krivičnom pravu Bosne i Hercegovine što je kompatibilno sa međunarodnopravnim standardima koje je država Bosna i Hercegovina preuzela, odnosno prihvatila. S tim u vezi, posebna pažnja je posvećena kompleksnosti definisanja pojma nasilja u porodici, cijeneći, prije svega, njegovu pravnu, odnosno društvenu dimenziju sa osvrtom na međunarodnopravne standarde, te objektivno – subjektivnu koncepciju pojma nasilja u porodici na osnovu zakonskog opisa ovog krivičnog djela. Takođe, ovo krivično djela se posmatra kroz prizmu zaštite osnovnih ljudskih prava i sloboda svakog pojedinca. U kontekstu obavezujuće, adekvatne i pravilne primjene međunarodnopravnih standarda, posebno je naglašena važnost Konvencije Vijeća Evrope o sprečavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici – Istanbulska konvencija.
References
Bošković, Milo, Kriminologija, Pravni fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Centar za izdavačku djelatnost, Novi Sad, 2006.
Golubović S. Zoran, Nasilje u porodici i policijska reakcija, Partenon, Beograd, 2018.
Hrnčić Zlatan, Fatima Bećirović, Fatima, Postupanje u slučajevima nasilja u porodici, Gender Centar Federacije Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 2018.
Jovašević, Dragan,„Suzbijanje nasilja u porodici u Republici Srbiji“, Vojno djelo, vol. 70, br. 4, 2018, str. 145-161.
Karović Sadmir Simović M. Marina, „Rasvjetljavanje i rješenje krivične stvari u krivičnom postupku Bosne i Hercegovine – raskol između normativnog i stvarnog“, Godišnjak Fakulteta pravnih nauka, Godina 10, Broj 10, Panevropski univerzitet „Aperion“, Banja Luka, 2020, str. 208-218.
Karović, Sadmir, „Savremeni izazovi u krivičnom pravu Bosne i Hercegovine – očekivanja i stvarnost“, Zbornik radova – Uporednopravni izazovi u savremenom pravu in memorian dr Stefan Andonović, urednik
Jovana Rajić Ćalić, Institut za uporedno pravo, Pravni fakultet Univerziteta u Kragujevcu, Beograd, 2023, str. 639-657.
Maljković Marija, „Karakteristike izvšilaca partnerskog nasilja i faktori koji utiču na njihovo nasilno ponašanje“, Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, godina XXXVII/2018, broj 3, Institut
za krimininološka i sociolkoška istraživanja, Beograd, 2018, str.93-107.
Marković Ivanka, Osnovi kriminologije, Pravni fakultet, Banja Luka, 2007.
Mujezinović Jasmina, Hodžić Lemeš Mubera, Gutić Memić Arijana, Mulić Čorbo Dželila, Nasilje u porodici – osnovne informacije, Fondacija lokalne demokratije, Sarajevo, 2020.
Nikolić-Ristanović Vesna, Slobodanka Konstantinović – Vilić, Slobodanka, Kriminologija, četvrto izmijenjeno i dopunjeno izdanje, Prometej, Beograd, 2018.
Nikolić-Ristanović, Vesna, Od žrtve do pobjednika: viktimologija kao teorija, praksa i aktivizam, Prometej, Beograd, 2019.
Petrović, Borislav, Hrvoje Boban, „Pravni okvir i mjere zaštite od nasilja u porodici u Republici Hrvatskoj“, Zbornik radova Pravo, tradicija i promjene, Istočno Sarajevo, 2020, str. 367-390.
Simović, M.Vladimir i dr.„Oštećeni u krivičnom postupku u Bosni i Hercegovini: Trenutno stanje i budući izazovi“, U: Oštećeno lice i krivičnopravni instrumenti zaštite (Međunarodni pravni standardi, norma i praksa), Srpsko udruženje za krivičnopravni teoriju i praksu, Beograd, 2020, str. 606-624.
Simović, Miodrag i dr., „Reforma sistema zaštite žrtava krivičnih dela u Bosni i Hercegovini“, U: Oštećeno lice i krivičnopravni instrumenti zaštite (Međunarodni pravni standardi, norma i praksa), Srpsko udruženje za krivičnopravni teoriju i praksu, Beograd, 2020, str. 171−190.
Simović, Miodrag i dr., Krivično procesno pravo (uvod i opšti dio), Šesto izmijenjeno i dopunjeno izdanje, Bihać, 2021.
Simović, Miodrag i dr., Krivično procesno pravo – posebni dio, Peto izmijenjeno i dopunjeno izdanje, Pravni fakultet, Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Grafomark, Laktaši, 2021.
Simović, Miodrag, Simović, M. Vladimir, Krivično pravo Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine – posebni dio, Grafomark, Laktaši – Banja Luka, 2021.
Simović, Miodrag, Simović, M. Vladimir i dr., Međunarodno pravo ljudskih prava, Banja Istraživački centar, Luka, 2023.
Simović, M. Marina, Adžajlić-Dedović, Azra, „Restorativna pravda: pojam, osnovni modeli i pravda za žrtve krivičnog djela, Srpska pravna misao, Banja Luka, godina 27, broj 54, Banja Luka, 2021, 25-38.
Simović, M. Marina, Simović, M. Vladimir, „Nasilje u porodici u krivičnom pravu država u okruženju Bosne i Hercegovine“, Zbornik radova, Društvene devijacije – Unapređenje kvaliteta života djece i mladih, vol 6, no 1, 2021, Centar modernih znanja, Banja Luka, 2021, str. 2-14.
Stajić S. Ljubomir, „Odgovor države na nasilje u porodici“, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, vol. 51, br. 31, Pravni fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, 2017, str. 655-670.
Stojanović Zoran, „Krivičnopravni pojam nasilja“, Zbornik radova, Naučno-stručni skup sa međunarodnim učešćem, Nasilje u Srbiji – uzroci, oblici, posljedice i druge društvene reakcije, TOM 1, Tara, 21-23.10.2014, Kriminalističko-policijska akademija, Fondacija „Hans Zajdel“, Beograd, 2014, str. 1-9.
Tulumović Muhamed, „Krivično djelo nasilja u porodici u praksi općinskih sudova Tuzlanskog kantona“, Zbornik radova Pravni fakultet, Univerzitet u Tuzli, godina IV, broj 1, Tuzla, 2018, str. 44-75.
Tulumović Muhamed, Velić Larisa, „Procesuiranje počinitelja krivičnog djela nasilja u porodici pred nadležnim sudovima u Bosni i Hercegovini“, Anali pravnog fakultet u Zenici, broj 23, 2019, Zenica, 2019, str. 181-204.
PROPISI:
Zakon o zaštiti od nasilja u obitelji, Narodne novine, br. 70/2017, 126/2019 i 84/2021.
Zakon o zaštiti od nasilja u porodici u Republici Crnoj Gori, Službeni list, br. 46/2010, 40/2011-1.
Zakon o sprečavanju nasilja u porodici, Službeni glasnik RS, br. 94/2016.
Konvencija Vijeća Evrope o sprečavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici – Istanbulska konvencija, Službeni glasnik BiH – Međunarodni ugovori, broj 19/2013.
Odluka o osnivanju Odbora za praćenje provedbe i izvještavanje po Istanbulskoj konvenciji i femicidu u Bosni i Hercegovini, Službeni glasnik BiH, broj 60/19.
Krivični zakon Federacije Bosne i Hercegovine, Sl. novine FBiH“, br. 36/2003, 21/2004 – ispr., 69/2004, 18/2005, 42/2010, 42/2011, 59/2014, 76/2014, 46/2016 i 75/2017.
Krivični zakonik Republike Srpske, Sl. glasnik RS, br. 64/2017, 104/2018 i 15/2021.
Krivični zakon Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine, “Sl. glasnik Brčko distrikta BiH”, br. 19/2020 – prečišćen tekst.
Zakon o zaštiti od nasilja u porodici Republike Srpske, Službeni glasnik Republike Srpske, br. 102/2012, 108/213, 82/2015 i 84/2019.
Zakon o zaštiti od nasilja u porodici Službene novine Federacije Bosne i Hercegovine, br. 20/2013 i 75/2021.
